Kliknij, aby dodać stronę do ulubionych
strona główna cmentarze warto wiedzieć księga gości napisz do nas
RYBOTYCZE
     

Cmentarz żydowski w Rybotyczach - mie¶cie, w którym rabinem był znany cadyk Elimelech Szapiro z dynastii dynowskiej -   położony jest na wzgórzu, kilkaset metrów za miejscowo¶ci±, w zakolu szosy do Makowej.  Wiadomo, że do czasów drugiej wojny ¶wiatowej cmentarz był ogrodzony kamiennym murem, przy cmentarzu stał dom przedpogrzebowy, w którym znajdowała się beit tahara. Do cmentarz wiodły dwie drogi - od strony Rybotycz i od strony Makowej.

Według informacji uzyskanych od mieszkaj±cego w Nowym Jorku Mojżesza Rubinfelda, dewastacja cmentarza mogła rozpocz±ć się w czasie wojny i z cał± pewno¶ci± była kontynuowana po wyzwoleniu. Doszczętnie rozebrano ogrodzenie oraz budynek domu przedpogrzebowego. Cmentarz był za¶miecany i wykorzystywany jako pastwisko. Działka cmentarna stała się własno¶ci± Nadle¶nictwa Bircza.

W ostatnich latach cmentarz został odrestaurowany. Stało się to możliwe dzięki inicjatywie i zaangażowaniu uprzednio wzmiankowanego Mojżesza Rubinfelda, jedynego rybotyckiego Żyda ocalałego z Zagłady. Mojżesz Rubinfeld wielokrotnie przyjeżdżał do swojego rodzinnego sztetla, w którym w czasie wojny zamordowano jego rodziców i pięcioro braci. Dzięki niemu ustawiono przewrócone macewy, wywieziono ¶mieci, wykoszono zaro¶la. Przy wej¶ciu na cmentarz odsłonięto pomnik, na którym umieszczono napis: "Dla uczczenia pamięci pomordowanych Żydów miasteczka Rybotycze, którzy zginęli ¶mierci± męczeńsk± z r±k hitlerowskich oprawców w latach 1939-1945. Rodziny: Rachel Salik, Harold Schwartz, Mojżesz Rab-Rubinfeld". Oznakowana została także droga dojazdowa. Restaurację cmentarza sfinansował Mojżesz Rubinfeld przy współudziale Rachel Salik-Gans z Paryża. Na wniosek M. Rubinfelda Nadle¶nictwo Bircza wykonało na swój koszt nowe ogrodzenie cmentarza.

cmentarz żydowski w Rybotyczach cmentarz żydowski w Rybotyczach cmentarz żydowski w Rybotyczach cmentarz żydowski w Rybotyczach
Cmentarz po zakończeniu prac restauracyjnych (zdjęcia z kolekcji Mojżesza Rubinfelda)

W dzieło renowacji zaangażowali się także między innymi: Harold Schwartz-Rab, Ari Taub, Eugeniusz Bakalus, Zdzisław Kulawiec oraz uczniowie Zespołu Szkół Ekologicznych i Agrobiznesu im. W. Szafera w Przemy¶lu, realizuj±cy projekt ''Jeden Bóg - trzy religie''.

W lipcu 2013 r. wolontariusze ze Stowarzyszenia Magurycz przeprowadzili konserwację około 50 macew. Nagrobki zostały ustawione, sklejone, oczyszczone i zaimpregnowane. Projekt został sfinansowany ze ¶rodków zdobytych przez Stowarzyszenie. Fotograficzn± relację z tych prac można znaleĽć na stronie https://www.facebook.com/275275319229872/photos/?tab=album&album_id=477870342303701&hc_location=ufi.

 

tekst: K. Bielawski

Cmentarz w Rybotyczach w 2006 r. (zdjęcia: Marek Witucki)
Poszukujemy wszelkich informacji o Żydach z Rybotycz i i ich nekropolii.
Czekamy też na relacje osób, które pamiętaj± ten cmentarz z okresu przed II wojn± ¶wiatow±.
Teksty i zdjęcia opublikowane w serwisie www.kirkuty.xip.pl s± chronione prawem autorskim.
Wykorzystanie materiałów możliwe wył±cznie po uzyskaniu pisemnej zgody Redakcji.
strona główna cmentarze warto wiedzieć księga gości napisz do nas