Kliknij, aby dodać stronę do ulubionych
strona główna cmentarze warto wiedzieć księga gości napisz do nas
ELBLˇG

Elbl±g stanowił jedno z najstarszych skupisk ludno¶ci żydowskiej we wschodnich Prusach. Pierwsi Żydzi osiedlili się w mie¶cie w 1783 roku. Wiadomo, że w 1812 roku w Elbl±gu żyły 33 rodziny żydowskie, a w 1880 roku w mie¶cie mieszkało 549 wyznawców judaizmu. W 1812 r. powstał cmentarz żydowski, a 1824 r. wzniesiono synagogę. W 1844 r. do rady miejskiej Elbl±ga wybrano rajcę pochodzenia żydowskiego. Warto wiedzieć, że jeden z największych koncernów we wschodnich Niemczech, wytwórnia cygar Loeser & Wolff została założona elbl±skiego 1874 r. przez elbl±skiego Żyda. W 1926 r. firma zatrudniała aż 4.000 robotników.

Z cał± pewno¶ci± nie wszystkim Żydom z Elbl±ga wiodło się dobrze. Na przełomie XIX i XX w. trudne warunki ekonomiczne sprawiły, że wielu z nich wyjechało z kraju w poszukiwaniu pracy i lepszych perspektyw. Ich odpływ rekompensowały natomiast ruchy migracyjne ludno¶ci z mniejszych miejscowo¶ci. W 1905 roku w Elbl±gu mieszkało 445 osób pochodzenia żydowskiego, do 1925 r. liczba ta pozostała niemal niezmieniona (434).

W chwili objęcia władzy przez nazistów społeczno¶ć żydowska Elbl±ga liczyła 367 osób. Represje zaowocowały szybkim, stopniowym spadkiem liczby miejscowych Żydów: do 207 w 1936 roku i do 53 w maju 1939 r. Podobno jeszcze w paĽdzierniku 1942 r. - dzięki mieszanym małżeństwom - na terenie miasta przebywało siedem osób pochodzenia żydowskiego. Niestety, nie dysponujemy dokładn± wiedz± na temat losów elbl±skich Żydów w czasach Shoah.

Cmentarz żydowski w Elbl±gu znajduje się u zbiegu ul. Brzeskiej i ul. Browarnej. Dzi¶ o jego istnieniu przypomina ustawiony w 2001 roku niewielki pomnik, na którym wyryto napis o tre¶ci: "Pamięci Żydów Elbl±ga. Dawny cmentarz żydowski 1812-1945". Jeden z użytkowników Forum Marienburg tak opisuje powojenne losy tej nekropolii: "Cmentarz - jak większo¶ć cmentarzy żydowskich - przetrwał wojnę w stanie czę¶ciowo zniszczonym, jednakże z macewami. W latach 1965-70 po wschodniej stronie cmentarza zbudowano budynek firmy HYDROSTER - obiekt istniej±cy do dzisiaj jako sklep z czę¶ciami do łodzi i silników. Plac przed sklepem otrzymał posadzkę betonow±. Do utwardzenia terenu zastosowano macewy. Około 1990 roku beton zacz±ł odpadać i ukazały się zabytkowe kamienie. Wykonano wówczas prace porz±dkowe i nagrobki usunięto".

Uwaga! Poszukujemy wszelkich informacji o zagładzie Żydów z Elbl±ga
oraz o historii miejscowego cmentarza żydowskiego.
Prosimy o kontakt z nami drog± E-mailow±.
foto: Mirosława Stojak
strona główna cmentarze warto wiedzieć księga gości napisz do nas